پژوهش های رجالی

پژوهش های رجالی

بررسی شذوذ و عُجمیت الفاظ روایات عمار ساباطی در دیدگاه آیت‌ الله سید احمد مددی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش پژوه مدرسه فقهی امام محمد باقر (علیه السلام)، قم، ایران.
2 پژوهشگر مرکز فقهی امام محمد باقر (علیه السلام)، قم، ایران.
چکیده
دشواری‌های واژگانی، سبب سقوط پاره‌ای روایات از دایرۀ استدلال و فتوا است. توجه به منظومۀ فکری راویان، فضای حاکم بر زمان صدور و شرایط دریافت روایت از راویان و کتب، روشی جهت بازگرداندن این روایات به دایرۀ اعتبار است. گذار بر کتب فقهی، حاکی از آن است که اغلب روایات عمار به جهت غرابت واژگان و شذوذ در نقل، از دایرۀ استدلال و فتوا کنار گذاشته شده است. بازگشت این حجم از روایات فقهی به دایرۀ اعتبار، بی‌شک تأثیر به‌سزایی در حوزۀ استنباط و افتا دارد. آیت‌الله سید احمد مددی با ارائۀ تحلیلی از منظومۀ فکری عمار، راهی برای استفاده از روایات وی گشوده است. وی مشکل اساسی را در روایات منقول از کتاب ایشان می‌داند. قوت فقاهت عمار سبب شده که وی با بهره‌گیری از روایات پرشمار، بر اساس مدلولات مطابقی و التزامی روایات و در کنار هم گذاشتن آنها، دست به تدوین کتابی فتوایی بزند. این امر، تشخیص مضامین روایات را از نظرات اجتهادی عمار مشکل کرده است. تتبع در روایات عمار، آشنایی با احکام اختصاصی فطحیه و همچنین فتاوای مشهور فقیهان در دوران عمار و کمی پس از آن، می‌تواند تا حد زیادی راهگشای تشخیص متون و مضامین روایات از فتاوای عمار باشد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله العربیة

دراسة شذوذ وعُجمیّة ألفاظ روایات عمّار السّاباطی من وجهة نظر آیة الله السّیّد أحمد المددی

نویسندگان العربیة

السید رضا الموسوی الصدر 1
عباس نوری احمدآبادی 2
1 دانش پژوه مدرسه فقهی امام محمد باقر (علیه السلام)، قم، ایران.
2 پژوهشگر مرکز فقهی امام محمد باقر (علیه السلام)، قم، ایران.
چکیده العربیة

الصّعوبات اللّفظیّة هو سبب خروج بعض الرّوایات عن نطاق الاستدلال والإفتاء. إنّ الاهتمام بالمنظومة الفکریّة للرّواة، والأجواء الحاکمة فی زمن إصدار الرّوایات، وظروف تلقّیها من الرّواة والکتب، هو سبیل لإعادة هذه الرّوایات إلى دائرة الاعتبار والمصداقیّة. تَصفُّح الکتب الفقهیّة یُسفِر عن أنّ معظم روایات عمّار قد تمّ إقصائه من نطاق الاستدلال و الإفتاء بسبب غرابة و عجمیّة الکلمات والشّذوذ فی النّقل. إنّ عودة هذا الکمّ من الأحادیث الفقهیّة إلى دائرة المصداقیّة والاعتبار، بالتّأکید ستؤثّر فی مجال الاستنباط والإفتاء. لقد أتاح آیة الله السّیّد أحمد المددی طریقة لاستخدام روایات عمّار من خلال تقدیم تحلیل لنظامه الفکری فإنّه یرى المشکلة الرّئیسیّة فی الرّوایات المنقولة من کتابه. فقد حملته قوّة فقهه على تألیف کتاب فتوى، مبنیّاً على مدالیل الرّوایات المطابقیّة أوالالتزامیّة و مقارنة بعضها البعض، وذلک باستخدام روایات عدیدة. ممّا جعل من الصّعب التّمییز بین فحوی الرّوایات وآراء عمّار الاجتهادیّة. متابعة روایات عمّار، والتّعرف على الأحکام المخصَّصة للفطحیّة، وکذلک فتاوى المشهور من الفقهاء فی عصر عمّار وبعده بقلیل، یمکن أن یؤدّی إلی تمییز نصوص الرّوایات و فحواها من فتاوى عمار.

کلیدواژه‌ها العربیة

عمّار الساباطی
الشّذوذ
الفطحیّة
نقل الفحوی
عجمیة الألفاظ