پژوهش های رجالی

پژوهش های رجالی

بازخوانی مبانی و اندیشه‌های رجالی شیخ مرتضی انصاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموختۀ سطح چهار حوزۀ علمیۀ قم، ایران.
2 دانشیار گروه حدیث دانشگاه قرآن و حدیث قم، ایران.
چکیده
کتب و نوشته‌های شیخ مرتضی انصاری همواره مورد رجوع و استفادۀ دانش‌پژوهانِ فقه و اصول بوده است. به‌رغم تصور مرسوم از ایشان، بهره‌گیری از دانش رجال که از علوم اثرگذار در استنباط علوم دینی است، در لابه‌لای بسیاری از آثار ایشان به‌وفور دیده می‌شود. این پژوهش با بررسی تمام آثار فقهی و اصولی شیخ، بر آن است تا نقش دانش رجال را در استنباط احکام، از منظر شیخ انصاری کشف نماید. همچنین با منقّح نمودن آن، تصویری روشن را از میزان آشنایی ایشان با این دانش، ارائه کند تا بتواند نسبت به تلقی معروف از شیخ که ایشان را کم‌آگاه نسبت به این دانش می‌داند، قضاوت دقیق‌تری داشته باشد. بر اساس این تلاش، شیخ انصاری به دوازده مورد از توثیقات عام در آثار خود اشاره و برخی را فراوان به کار گرفته‌، و همچنین در توثیقات خاصّ راویانِ احادیث، با مراجعۀ به کتب متقدم و متأخر رجالی و جرح و تعدیل میان آنها برای بررسی وثاقت راویان و ذکر نکات پرشمار سندشناسانه، عمق آشنایی و توجه خود را به مباحث رجالی، نشان داده‌ است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله العربیة

إعادة قراءة مبانی وأفکار الشّیخ مرتضى الأنصاری الرّجالیّة

نویسندگان العربیة

مهدی روزرخ 1
مهدی غلامعلی 2
1 دانش‌آموختۀ سطح چهار حوزۀ علمیۀ قم، ایران.
2 دانشیار گروه حدیث دانشگاه قرآن و حدیث قم، ایران.
چکیده العربیة

إعادة قراءة مبانی وأفکار الشّیخ مرتضى الأنصاری الرّجالیّة: لطالما کانت کتب ومؤلَّفات الشّیخ مرتضى الأنصاری مرجعاً یستفید منها باحثو الفقه والأصول. وعلى الرّغم من التّصور الشّائع عنه، فإنّ استخدام علم الرّجال ـ الّذی یُعَدّ من أکثر العلوم تأثیراً فی استنباط العلوم الدّینیّة ـ یظهر بکثرة خلالَ العدید من مؤلّفاته. ویهدف هذا البحث من خلال دراسة جمیع مؤلّفات الشّیخ الفقهیّة والأصولیّة إلى اکتشاف دور علم الرّجال فی استنباط الأحکام من وجهة نظر الشّیخ الأنصاری. کما یهدف أیضاً أن یقدّم صورة واضحة عن إلمامه بهذا العلم بتنقیح وجهة نظره تلک، حتى یُحکَم علیه بحکم أدقّ بالمقارنة إلی الرّأی الشّائع عن الشّیخ الّذی یعتبره قلیل المعرفة بهذا العلم. وبناء على هذا الجهد فقد ذکر الشّیخ الأنصاری فی مصنّفاته اثنی عشر توثیقاً عامّاً واستخدم بعضها بکثرة، کما بَیّن عمق معرفته واهتمامه بالمواضیع الرّجالیّة فی التّوثیقات الخاصّة لرواة الحدیث، بالرّجوع إلى الکتب الرّجالیّة المتقدّمة والمتأخرة، جرحها وتعدیلها وذکر نقاط عدیدة حول السّند عند دراسة وثاقة الرّواة.

کلیدواژه‌ها العربیة

الشّیخ الأنصاری
التّوثیق العامّ
التّوثیق الخاصّ
علم الإسناد