پژوهش های رجالی

پژوهش های رجالی

واکاوی لزوم بررسی طرق شیخ طوسی به صاحبان کتب در مشیخۀ تهذیبین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانش‌پژوه مؤسسۀ عالی فقه و علوم اسلامی قم، ایران.
چکیده
در اعتبارسنجی روایات، همیشه نیاز به بررسی همۀ رجال واسطه در سند نیست. دست‌کم در برخی منابع، با تکیه بر قراینی، ثقه بودن راویان هیچ تأثیری در اعتبار حدیث نخواهد داشت. از مواردی که احتمال چنین قاعده‌ای دربارۀ آن مطرح شده، واسطه‌های بین شیخ طوسی و صاحبان کتب در تهذیبین است. دراین‌باره برخی بررسی وثاقت راویان را لازم دانسته‌اند؛ برخی بین کتب مشهور و غیرمشهور تفصیل داده، و برخی هم مطلقاً این کار را لازم ندانسته‌اند. با توجه به شواهدی از مقدمۀ تهذیب الاحکام، سخن شیخ طوسی در سرآغاز مشیخه، روش تعامل شیخ طوسی با روایات و نیز اختلاف نسخ کتب، این نتیجه به دست می‌آید که بررسی رجالی واسطه‌ها بین شیخ طوسی تا صاحبان کتب لزومی ندارد و فرقی بین کتب مشهور و غیرمشهور نیست؛ ازاین‌رو وثاقت راویان بین شیخ طوسی و صاحبان کتب تأثیری در اعتبار روایت ندارد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله العربیة

مراجعة فی ضرورة دراسة طرق الشیخ الطوسی إلی أصحاب الکتب فی مشیخة تهذیبیه

نویسنده العربیة

یوسف ملکی
دانش‌پژوه مؤسسۀ عالی فقه و علوم اسلامی قم، ایران.
چکیده العربیة

تقویم الرّوایات والتّحقق من اعتبارها، لا یتطلّب دائمًا الدّراسة والبحث عن جمیع الرّواة الوسطاء فی سلسلة النقل. فإنّ مصداقیّة الرّواة ـ فی بعض المصادر على الأقلّ ـ لا یکون لها أیّ تأثیر على اعتبار الرّوایة بناءً على شواهد واستنادًا إلیها. ومن الحالات التی یُثار فیها احتمال وجود هذه القاعدة، الوسطاء بین الشّیخ الطّوسی وأصحاب الکتب فی التّهذیبین. فقد رأى البعض فی هذا المجال، أنّه من الضّروری التّحقق من مصداقیّة الرّواة، فی حین قام البعض بالتّفصیل بین الکتب الشّهیرة وغیرها، کما أنّ بعضهم لم یعتبر المراجعة السّندیّة ضروریّة على الإطلاق. وبعد النّظر فی الشّواهد التی نتطرّق إلیها یتبین أنّ البحث عمّن یتوسّط بین الشّیخ وأصحاب الکتب غیرضروری، بلا تفصیل بین الکتب الشّهیرة وغیرها. والشّواهد الّتی أشرنا إلیها موارد منها: مقدّمة تهذیب الأحکام، وکلام الشّیخ الطّوسی فی طلیعة المشیخة، ومنهج الشیّخ فی التّعامل مع الرّوایات، والاختلاف فی نُسخ الکتب. وعلیه فإنّ مصداقیّة الرّواة بین الشیخ الطوسی وأصحاب الکتب ووثاقتهم لا تؤثّر فی اعتبار الرّوایة.

کلیدواژه‌ها العربیة

طرق الشّیخ الطّوسی
الکتب الشّهیرة
أصحاب الکتب
المراجعة السّندیّة